.

KNOWLEDGE

เรียนรู้เรื่องราวต่างๆมากมายเกี่ยวกับก๊าซธรรมชาติ กับ ปตท.

สถานีควบคุมและวัดปริมาตรก๊าซธรรมชาติ หรือสถานีก๊าซธรรมชาติ (Metering and Regulation Station;MRS)

ประเภทของสถานีก๊าซธรรมชาติ

ปัจจุบันรูปแบบสถานีก๊าซฯที่ใช้กับลูกค้าของ ปตท. มี 2 ประเภท คือ Conventional Type และ Skid Pack Type ทั้งสองประเภทมีความแตกต่างกันที่ปริมาณการใช้งานและชนิดของอุตสาหกรรม ซึ่งผู้ออกแบบสถานีก๊าซฯจะเป็นผู้พิจารณาเลือกใช้ให้เหมาะสมกับอุตสาหกรรมของลูกค้า โดยต้องมีการสำรวจเบื้องต้นทั้งตำแหน่งที่ใช้งานและพิจารณารูปแบบที่เหมาะสมกับทางโรงงานโดยมีข้อพิจารณาเบื้องต้นดังนี้

Conventional Type ใช้กับโรงไฟฟ้าและอุตสาหกรรมขนาดใหญ่ มีอัตราการใช้ก๊าซฯ มากกว่า 1 MMSCFD (ล้านลูกบาศก์ฟุตมาตรฐาน) และพื้นที่เพียงพอต่อการติดตั้ง

สถานีก๊าซฯ แบบ Conventional Type

Skid Pack Type ใช้กับโรงงานอุตสาหกรรมขนาดเล็ก มีอัตราการใช้ก๊าซฯ น้อยกว่า 1 MMSCFD และพื้นที่ในการติดตั้งสถานีก๊าซฯน้อย

สถานีก๊าซฯ แบบ Skid Pack Type

สถานีก๊าซฯแบ่งเป็นสองส่วนหลักๆคือ ส่วนควบคุม (Regulating Equipment) และ ส่วนวัดปริมาตรก๊าซฯ (Metering Equipment) ตามรูป

ตัวอย่างแผนผังสถานีควบคุมและวัดปริมาตรก๊าซธรรมชาติ (MRS.)

อุปกรณ์ที่สำคัญภายในสถานีก๊าซฯมีดังนี้

1.Dry Gas Filter

เป็นอุปกรณ์ที่ใช้กรองสิ่งสกปรกจากฝุ่นที่ติดมากับเนื้อก๊าซฯและระบบท่อ โดยการติดตั้ง Filter จะติดตั้งทั้งสอง Run และสามารถกรองฝุ่นขนาดที่ใหญ่กว่า 5 ไมโครเมตร (ประสิทธิภาพ 98%) โดยในการออกแบบ Dry Gas Filter ต้องสามารถรองรับ Maximum Flow Design และความดันตกคร่อมที่เกิดจากไส้กรองต้องไม่เกิน 80 mbar โดยความเร็วก๊าซฯขณะผ่านไส้กรองจะต้องไม่เกิน 30 cm/s ที่ Maximum Flow Design นอกจากนี้มีอุปกรณ์ Differential Pressure Gauge ติดตั้งไว้ เพื่อใช้ตรวจสอบว่าสภาพของ Filter ว่าควรเปลี่ยนหรือไม่

อุปกรณ์ Dry Gas Filter

2.Regulator

เป็นอุปกรณ์ที่ใช้ลดความดันก๊าซฯตามที่ต้องการและควบคุมความดันให้คงที่ตามสัญญาการซื้อ ขายก๊าซฯ การลดความดันของ Regulator ควรทำงานอยู่ในช่วง 20-80% ของความดันสูงสุดที่ใช้งาน (Maximum Operating Working Pressure) โดยปกติ Regulator จะมีเสียงเกิดขึ้นขณะลดความดัน ดังนั้น ปตท. กำหนดเสียงที่เกิดขึ้นกับอุปกรณ์ดังกล่าวโดยวัดจาก Body ไม่เกิน 85 เดซิเบล(dB) และอุณหภูมิของก๊าซฯที่ออกจาก Regulator ต้องไม่ต่ำกว่า 15 องศาเซลเซียส ที Maximum Flow Design

บางครั้งในการออกแบบสถานีก๊าซฯถูกจำกัดในเรื่องของพื้นที่ ดังนั้น ปตท. จึงเลือกอุปกรณ์ที่รวมกันระหว่าง Regulator และ Safety shut off Valve (Regulator built-in shut-off valve) เพื่อลดระยะการติดตั้งตามรูป

3.Safety Shut Off Valve (SSV)

เป็นอุปกรณ์ที่ระบุในมาตรฐาน ASME และ IGEM เป็นอุปกรณ์ Safety Device ซึ่งเป็นอุปกรณ์ในกรตัดก๊าซฯ เพื่อป้องกันความดันก๊าซฯด้าน Outlet เกินกว่าค่าที่สามารถรับได้ของจุดใช้งาน การทำงานของ SSV นั้นใช้ ความดันเป็นตัวควบคุมการทำงาน (Set point) ซึ่งค่า Set point จะต้องอยู่ที่ 50% ของ Spring Range และ มีช่วง Spring Range ไม่น้อยกว่า ? 10% ของค่า set point ด้วย SSV เป็น Safety Device ค่า Accuracy ถูกระบุไม่เกิน ? 1% และ Response Time ในการปิดตัวสูงสุดไม่กิน 2 วินาที หลังจากถึงค่า Set point จะปิดการทำงานเร็วเพื่อปกป้องระบบท่อก๊าซฯและอุปกรณ์ของลูกค้าเสียหาย

4.Pressure Safety Valve (PSV)

เป็นอุปกรณ์ที่ช่วยลดความดันของสถานีก๊าซฯเมื่อถึงค่า Set point ที่ตั้งไว้โดยวิธีการปล่อยสู่บรรยากาศ โดยสถานีก๊าซฯยังสามารถใช้งานได้ปกติ ต่างกับ SSV ซึ่งสถานีก๊าซฯจะถูกตัดไม่สามารถใช้ก๊าซฯได้ PSV ที่นำมาใช้กับก๊าซฯของ ปตท. เป็นชนิด Pop Up ต้องผลิตและได้รับมาตรฐาน ASME section VIII หรือ API 520 ลักษณะการทำงานที่ 10% ของ Maximum Flow Design และมี Isolation valve แบบ Ball Valve ตัดแยกสำหรับใช้ในการบำรุงรักษาและปรับเทียบโดยไม่ต้องหยุดการส่งก๊าซฯ

5.Turbine meter

เป็นอุปกรณ์วัดซ้อขายก๊าซฯที่ใช้วัดปริมาณก๊าซฯ โดยต้องออกแบบให้เป็นตามมาตรฐาน AGA report No.7 และ OIML R32 รวมทั้งการติดตั้ง Turbine meter จะต้องเป็นไปตามมาตรฐาน AGA report No.7 ด้วย ซึ่ง Turbine meter จะต้องมีค่า Accuracy ?2% ที่ 20% Qmax และ ?1% ที่ 20% - 100% Qmax และมีค่า error ไม่เกิน ?0.5% และได้รับการสอบเทียบจากปตท. ก่อนนำไปใช้งานและติดตั้ง

6.Electronic Volume Corrector (EVC)

เป็นชุดอุปกรณ์ใช้วัดและบันทึกปริมาตรก๊าซในรูปแบบของข้อมูลอิเลคทรอนิกส์ จะติดตั้งอยู่กับ Gas Turbine Meter ซึ่ง EVC นั้นจะรับสัญญาณ Pulse จาก Turbine Meter และมี Sensorวัดค่า Pressure ,Temperature ในตัวอุปกรณ์